ΟΜΙΛΙΕΣ ΕΟΡΤΩΝ α) 25 Μαρτίου

Αρχές του τόπου
Λαυριώτισσες και Λαυριώτες
Αγαπητά μας παιδιά:
Κάθε χρόνο τέτοια ημέρα όλος ο ελληνισμός γιορτάζει!
Σήμερα όμως που πολλοί θεωρούν ως πιο σημαντικό γεγονός κι απ’ αυτήν την ιστορία μας ακόμα, την ύπαρξη ή τη δημιουργία διεθνών πολιτικών μορφωμάτων, καθώς και τη συμμετοχή της χώρας μας σ αυτά, είναι ανάγκη να στρέψουμε την προσοχή μας στην επανάσταση του 1821 όχι μόνο ως ιστορική χρονολογία που σημαδεύει την αρχή του τέλους μιας μακροχρόνιας σκλαβιάς και την έναρξη της διαδικασίας για τη δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους, αλλά να μελετήσουμε την ελληνική επανάσταση του 1821 ως την κορυφαία στιγμή το σύμβολο μιας άρρηκτης συνέχειας αγώνων αντίστασης των Ελλήνων.

Πολύτιμη παρακαταθήκη τα διδάγματα του 21 στη μετέπειτα πορεία του λαού μας , αλλά και άλλων λαών στον αγώνα τους για την εθνική τους ανεξαρτησία. Φτάνει στις μέρες μας στον αγώνα του Κυπριακού λαού που απορρίπτει και αντιτάσσεται στο ραγιαδισμό και τη μοιρολατρία, στον αγώνα του λαού της Παλαιστίνης, στο δικαίωμά του νάχει δική του πατρίδα.
Σήμερα λοιπόν που έχει ανοίξει και πάλι μια μεγάλη συζήτηση για την ιστορία μας και γίνεται προσπάθεια να ειπωθεί είτε με τους παραμορφωτικούς φακούς ενός κούφιου κοσμοπολιτισμού είτε με τις στρεβλώσεις του εθνικισμού είναι χρέος όλων μας να μελετήσουμε τα ιστορικά γεγονότα να αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα, να τα εφαρμόσουμε στις σημερινές συνθήκες και να μην επαναπαυθούμε σε βαρύγδουπους και γι αυτό ανούσιους πανηγυρισμούς.
Η επανάσταση του 1821 είναι βέβαιο πλέον ότι δεν έγινε μεμιάς και ούτε φυσικά ήταν ένα ξαφνικό και απροσδόκητο γεγονός. Όπως και βέβαιο είναι (από τα απομνημονεύματα των αγωνιστών μεταξύ των οποίων και του ίδιου του επισκόπου Παλαιών Πατρών, Γερμανού) ότι δεν κηρύχτηκε πρώτα στην Αγία Λαύρα.
Μπορούμε να πούμε επιγραμματικά ότι έχουμε το πρώτο σημαντικό γεγονός στις 22 με 23 του Φλεβάρη του 1821 όταν ο Υψηλάντης περνώντας τον Προύθο στη Μολδοβαχία, είχε δώσει το σύνθημα για να γίνει πράξη το όραμα του ξεσηκωμού
Λίγο αργότερα τις πρώτες μέρες της άνοιξης ο τόπος όλος κατακλυζόταν από τους ψιθύρους και τα μηνύματα την ταραχή και τις ελπίδες τα φλογερά κηρύγματα και τις φωνές του πάντα τολμηρού και ριψοκίνδυνου, Παπαφλέσσα, που άλλοτε με τη φοβέρα κι άλλοτε με την εξυπνάδα του παραμέριζε τους δισταγμούς και τους φόβους των κοτζαμπάσηδων.
Όλα έδειχναν ότι καταιγίδα όμοια με αυτή που είχε ξεσπάσει ψηλά στο συννεφιασμένο βαλκανικό βοριά θα ξεσπούσε και στη Νότια Ελλάδα. Στο Μοριά ήταν το σχέδιο Πολλοί λένε πως αν δεν ήταν ο Παπαφλέσσας ο Μοριάς δεν θα ξεσηκωνόταν, ανεξαρτήτως αν η επανάσταση σώθηκε πολλές φορές χάρις στη στρατηγική μεγαλοφυΐα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που δε δίστασε να πει και να διατάξει«ΦΩΤΙΑ ΚΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΙ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΕΝΟΥΣ» όταν , όπως λέει ο ίδιος φοβήθηκε ότι χανόταν η επανάσταση, τότε που ο Ιμπραήμ έβαζε τους επαναστατημένους του Μοριά να δηλώνουν αποκήρυξη της επανάστασης.


Πάντως είναι σίγουρο πως ο φόβος , η ανησυχία και ο σκεπτικισμός των βολεμένων υπερκεράστηκαν πολύ γρήγορα από το δυναμισμό, που έδειξαν τα ελληνικά νιάτα που διέψευσαν όσους ήθελαν να παρασύρουν το λαό μας στη βολεμένη μοιρολατρία τους.

Τότε που κινδύνευσε ακόμη και η ύπαρξη της ίδιας της Φιλικής Εταιρείας από την άρνηση ορισμένων ακόμη και του κόμη Καποδίστρια να αναλάβουν την αρχηγία της και να ενισχύσουν τους σκοπούς της, θεωρώντας ότι οδηγεί τον ελληνισμό σε αδιέξοδη περιπέτεια με καταστροφικό τέλος.

Μετά την ενέργεια του Αλέξανδρου Υψηλάντη, που στο μεταξύ είχε αναλάβει τη στρατιωτική οργάνωση της Φ. Ε. ακολουθεί το 2ο ΜΕΓΑΛΟ ΓΕΓΟΝΟΣ του 1821.

Στις 17 του Μάρτη στην Αρεόπολη της Μάνης στο ναό των Ταξιαρχών ορκίζονται «ΤΑΝ ή ΕΠΙ ΤΑΣ» και «ΝΙΚΗ ή ΘΑΝΑΤΟ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΈΡΩΣΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΌΛΟΙΠΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.
Στη συνέχεια στις 23 του Μάρτη ο Κολοκοτρώνης με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και τους Μανιάτες απελευθερώνουν την Καλαμάτα.
Μετά από αυτά τα γεγονότα ακολουθεί ξεσηκωμός σε ολόκληρη την Πελοπόννησο τη Στερεά Ελλάδα και τα νησιά.

Το διάταγμα του 1838 που ορίζει ως Εθνική Εορτή την 25η του Μάρτη, την ημέρα του Ευαγγελισμού, συνδέει την επανάσταση με τη Θρησκεία, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διατήρηση των χαρακτηριστικών του ελληνικού έθνους στις συγκεκριμένες συνθήκες της εποχής.

Βέβαια για να φτάσουμε ως εδώ είχαμε δεκάδες μικρότερα και μη οργανωμένα επαναστατικά κινήματα, που είχαν τοπικό χαρακτήρα και γίνονταν με σκοπό να τραβήξουν την προσοχή και τη βοήθεια των ξένων, που όμως μας πρόδιδαν στο τέλος πικρά.

Τα κινήματα αυτά άρχισαν αμέσως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, πολλά είχαν τραγικό τέλος, αλλά βόηθησαν στο να κρατηθεί ζωντανή η ελπίδα και να ζυμωθεί η ιδέα της ενιαίας επανάστασης , που βοηθήθηκε και προχώρησε απ’ την ίδρυση – και γι αυτό το σκοπό - της Φιλικής Εταιρείας.

Παράλληλα με όλα αυτά, υπήρχε η μόνιμη και διαρκής επανάσταση των βουνών, στα οποία η εμφάνιση Ελλήνων αρματωμένων αρχίζει απ’ τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Πρώτοι βγαίνουν στα βουνά οι Έλληνες που επάνδρωναν τους στρατούς που διαλύθηκαν μετά την τουρκική κατάκτηση. Τούρκοι και «τουρκολάτρες», τους ονόμασαν κλέφτες.
«Το κλέφτες βγήκε απ’ την εξουσία» σχολιάζει με απλότητα και επιγραμματικά ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.
Σιγά σιγά τα μικρά αυτά, πρώτα, στρατιωτικά σώματα πολλαπλασιάζονται από τους πιο τολμηρούς και ανυπότακτους νέους που δεν μπορούσαν να ανεχτούν τον τουρκικό ζυγό. Τα βουνά γεμίζουν κλέφτικα λημέρια.
Μερικοί κλέφτες φαντάζουν υπεράνθρωποι. Κολοκοτρωναίοι και Ζαχαριάς γίνονται Πανελλαδικά σύμβολα.
Αν θέλουμε να αναφέρουμε τους πρωτεργάτες της επανάστασης μαζί με τους κλέφτες και τους αρματολούς θα πρέπει να αναφερθούν οι αγρότες, οι τσοπαναραίοι, οι τεχνίτες οι βιοτέχνες οι ναυτικοί και ο κατώτερος κλήρος. Επίσης οι διανοούμενοι που μετέφεραν στην Ελλάδα τον άνεμο της Γαλλικής επανάστασης.
Οι αγωνιστές του 1821 έδωσαν στην επανάσταση και κοινωνικό χαρακτήρα , αφού ασχολήθηκαν θεωρητικά και στην πράξη με θέματα όπως της Παιδείας, της Γλώσσας της ίδιας της ελευθερίας και της Εθνικής Ανεξαρτησίας, με τον πολιτισμό.
Όχι τυχαία ο Μακρυγιάννης συμβουλεύει για δυο αγάλματα που βρέθηκαν στον Πόρο: « και δέκα χιλιάδες τάλαρα να σας δώσουνε να μην το καταδεχτείτε να βγουν απ’ την πατρίδα μας… Γι αυτά πολεμήσαμε!»
Ενώ η πάντα επίκαιρη λύρα του Κάλβου μας παραγγέλνει πως : «καλύτερα , καλύτερα διασκορπισμένοι οι Έλληνες να τρέχωσι τον κόσμο με εξαπλωμένη χείρα ψωμοζητούντες», «παρά προστάτες νάχωμεν»,ενώ ο Ρήγας στο 119ο άρθρο του Συντάγματός του , αναφέρει ότι: «οι Έλληνες δεν ανακατώνονται στη διοίκηση άλλων εθνών, αλλά ούτε είναι δυνατόν στα άλλα έθνη να ανακατωθούν στην διοίκησιν την ιδική τους».
Όλα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και αξία σήμερα , που η αλαζονεία της μόνης υπερδύναμης, της «νέας τάξης», δημιουργούν επεμβάσεις και νέους πολέμους με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Ιδιαιτέρως τώρα με τη δημιουργία κρατών – προτεκτοράτων στα βόρεια σύνορά μας, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανά πάσα στιγμή κατά το δοκούν των συμφερόντων των μεγάλων, απειλώντας ακόμα αμέσως ή εμμέσως και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μας.

Η ηρωική παράδοση του 1821 μας αφήνει λοιπόν μια πλούσια κληρονομιά και ένα μήνυμα. Πως όταν ένας λαός πιστεύει στις δυνάμεις του ΝΙΚΑ! ΠΡΟΟΔΕΥΕΙ !
Χάνει μόνο όταν ο ίδιος παραδίδεται
Οι αγωνιστές του 21 έσπρωξαν προς τα εμπρός τον τροχό της ιστορίας κι ας μην πέτυχαν ίσως να ολοκληρώσουν το όνειρό τους για μια πατρίδα πραγματικά ανεξάρτητη με κοινωνική δικαιοσύνη.
ΧΡΕΟΣ ΔΙΚΟ ΜΑΣ ΝΑ ΑΝΤΛΗΣΟΥΜΕ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥΣ
ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΜΑΣ