ΟΜΙΛΙΑ για την 28η Οκτωβρίου

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Κυρίες και κύριοι. συνάδελφοι και συναδέλφισσες αγαπητά μας παιδιά….

Ιερή συγκίνηση διακατέχει σήμερα τις ψυχές μας. Μια μεγάλη επέτειο γιορτάζουμε, ένα σταθμό της ιστορίας μας, φωτεινό και ολόχρυσο. Μια λάμψη ακόμα, κι ένα υπέροχο μεγαλείο, μέσα στα τόσα της πατρίδας μας, θαυμάζουμε.
Μη σκεφτείτε ότι σήμερα είναι άλλη μια ανούσια βαρετή εκδήλωση –γιορτή που κάποιοι θα πουν βαρύγδουπους πανηγυρικούς και κάποιοι άλλοι ποιήματα και τραγούδια για να περάσει η μέρα «να βγάλουμε την υποχρέωση» ,όπως συνήθως λένε, για το μεγάλο ΟΧΙ που γιορτάζουμε κάθε φορά την 28η Οκτωβρίου. Μόνο σαν επέτειο και μνημόσυνο δεν πρέπει να βλέπουμε τη σημερινή ημέρα. Πρώτα απ όλα γιατί καθιερώθηκε ως επέτειος μέσα στην κατοχή με την μπότα και το όπλο του κατακτητή να φοβερίζει όσους τιμούσαν την ημέρα αυτή ως ορόσημο του αγώνα του λαού μας. Γ ια το λόγο αυτό θέλουμε να σου μιλήσουμε για το νόημα και το σημερινό περιεχόμενο που έχει το ΟΧΙ, η Αντίσταση κι η γιορτή.
Σου λέμε κάθε φορά στις γιορτές:«Μια χούφτα Έλληνες, αντιμετώπισαν την πιο καλά εξοπλισμένη αυτοκρατορία»..
Πίστεψέ το.
Αλήθεια είναι: «η μόνη υπερδύναμη είναι οι λαοί»....φωνάζουνε όσοι αγωνίζονται ακόμα στους δρόμους. Δεν είναι παντοδύναμοι ούτε οι κατακτητές, ούτε οι ντόπιοι δυνάστες. Ο λαός ενωμένος, οργανωμένος μπορεί να γυρίσει τον τροχό της ιστορίας προς τα μπρος να τους νικήσει όλους..
Όπως ήταν τότε που μια παλλαϊκή επιστράτευση και δράση στήριξε το στρατό στο να αποκρούσει τους Ιταλούς. Όπως ήταν λίγο αργότερα που μια τεράστια διαδήλωση του λαού της Αθήνας ματαίωσε την επιστράτευση και την αποστολή εργαζομένων στα ναζιστικά κάτεργα, που επιχείρησαν οι κατοχικές δυνάμεις Να σημειώσουμε ότι και στο Λαύριο τότε ματαιώθηκε ανάλογη προσπάθεια των αρχών κατοχής να επιστρατεύσουν και να στείλουν εργάτες απ το Λαύριο στη Γερμανία . Και είναι χαρακτηριστικό ότι την επιστράτευση την ματαίωσαν οι γυναίκες ολοκληρώνοντας με επιτυχία σχέδιο του ΕΑΜ της περιοχής μας.

Όπως τέλος έκανε ο λαός μας τότε, με το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ που έδιωξε τους Γερμανούς..
.
Ας δούμε όμως εν συντομία τα γεγονότα
Στη δεκαετία του ’30 ,η οικονομική κρίση και οι ανταγωνισμοί μεταξύ των ισχυρών κρατών για το ξαναμοίρασμα των αγορών, οδηγούν στην άνοδο του φασισμού σ’ όλη την Ευρώπη.
Ο Β Παγκόσμιος πόλεμος ως συνέχεια του πρώτου Παγκοσμίου πολέμου δεν θα αργήσει.
Στα 6 χρόνια, απ’ το 1939 ως το 1945 που κράτησε αυτός ο πόλεμος, σκόρπισε παντού συντρίμμια και πρωτοφανή σε έκταση ερείπια. Ήταν ο πιο φρικαλέος πόλεμος που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα.

Η Γερμανία κατάστρωνε σχέδια για την αναδιανομή του κόσμου προς όφελός της. Το 1936 δημιουργείται ο φασιστικός άξονας Βερολίνου- Ρώμης ενώ στην Ισπανία ο στρατηγός Φράνκο καταλαμβάνει πραξικοπηματικά την εξουσία και συνεργάζεται με το Χίτλερ και το Μουσολίνι.
Την ίδια περίοδο, ο φασισμός χτυπά και στην Ελλάδα, με την κήρυξη της δικτατορίας από τον Ιωάννη Μεταξά, ο οποίος στηρίζεται και από το βασιλιά.
Ο πόλεμος δεν θα αργήσει να χτυπήσει και την Ελλάδα. Τα σημάδια ήταν πολλά οι κυβερνώντες έκαναν πως δεν τα έβλεπαν και καθησύχαζαν το λαό. Τέτοιο σημάδι ανάμεσα σε άλλα ήταν ο τορπιλισμός της Έλλης του αντιτορπιλικού του πολεμικού μας ναυτικού την ημέρα της γιορτής της Παναγίας το 15αύγουστο του 1940 μέσα στο λιμάνι της Τήνου. Όταν το Φθινόπωρο ο ιταλικός στρατός πέρασε στην Αλβανία ήταν θέμα χρόνου η επίθεση γιατί πλέον το πού θα γινόταν το έβλεπαν όλοι.
Έτσι φτάνουμε το πρωί της 28ης του Οκτώβρη να βρίσκει τον Ιταλό πρέσβη στην Αθήνα να ζητάει απ τον πρωθυπουργό Μεταξά την «άδεια» να περάσουν ιταλικά στρατεύματα απ την Ελλάδα, κάτι που όπως παρατήρησε ο δεύτερος με την φράση «ώστε έχουμε πόλεμο», δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό.
Ο φασισμός του Μουσολίνι - χτύπησε την Ελλάδα πισώπλατα, δολοφονικά με σκοπό να την υποδουλώσει και να την εξανδραποδίσει.
Όταν η φασιστική Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα, ο ελληνικός λαός ήταν αυτός που βροντοφώναξε ΚΑΙ ΕΚΑΝΕ ΠΡΑΞΗ το ΟΧΙ. Άρχισε έτσι, ο μεγάλος εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας που αποτέλεσε μια από τις ενδοξότερες σελίδες της ελληνικής ιστορίας.
‘Hταν η στιγμή που οι Έλληνες θα πάλευαν για τη λευτεριά, την τιμή, την εθνική ανεξαρτησία. Η πάλη πολύ δύσκολη και πολύ σκληρή. Μα, ένα έθνος που θέλει να ζήσει πρέπει να παλεύει, αψηφώντας τους κινδύνους και τις θυσίες. Ο λαός της Ελλάδας διεξήγαγε τότε έναν πόλεμο εθνικοαπελευθερωτικό, ενάντια στο φασισμό του Μουσολίνι. Δίπλα στο κύριο μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ, ΓΙΝΟΤΑΝ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ..
Οι Ιταλοί φασίστες νόμισαν πως θα ξεμπερδέψουν γρήγορα και με ελάχιστες απώλειες με τους Έλληνες, μέσα σε 10-15 μέρες.
Δεν υπολόγισαν σωστά, ίσως γιατί δεν ήξεραν πως όταν ένας λαός θέλει κάτι μπορεί να το έχει.
Και μεις ως έθνος άλλο καλό δεν μάθαμε πιο κάλλιο απ τη λευτεριά.
Αυτό θέλουμε πιο πολύ απ όλα και έτσι πορευτήκαμε και την ιστορική περίοδο για την οποία μιλούμε.
Η σθεναρή αντίσταση του ελληνικού στρατού, ανέτρεψε τα σχέδια των Ιταλών, καθώς και όσων προέβλεπαν πως η ιταλική επίθεση δεν επρόκειτο να αποκρουσθεί.
Μετά την ήττα της Ιταλίας, έρχεται η σειρά του Χίτλερ και της Γερμανίας να επιτεθούν στα ελληνικά σύνορα. Ο ελληνικός λαός πάλεψε με απαράμιλλο ηρωισμό απέναντι στα χιτλερικά στρατεύματα , τη στιγμή που οι πλούσιοι και η κυβέρνηση τον θεωρούσαν ανίκανο να αντιμετωπίσει τη γερμανική απειλή.
Τελικά κάτω απ τις πολύ περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις οι οποίες ήταν και καλύτερα εξοπλισμένες η Ελλάδα κατακτήθηκε.
Την τριπλή φασιστική κατοχή της Ελλάδας (Γερμανία-Ιταλία-Βουλγαρία) ακολούθησε η καταλήστευση του πλούτου της από τους κατακτητές και ο ελληνικός λαός βρέθηκε αντιμέτωπος με το ζήτημα της ίδιας του της επιβίωσης. Το πρόβλημα ήταν ιδιαίτερα σοβαρό στις πόλεις και στις άγονες περιοχές.(χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πόλη μας όπου απ την πείνα πέθαναν 800 και πλέον άνθρωποι την περίοδο της κατοχής)
Τέλος μετά από τέσσερα χρόνια κατοχής κι αφού αναπτύσσεται ένα τεράστιο αντιστασιακό κίνημα η πατρίδα μας απελευθερώνεται τον Οκτώβρη του 1944 αποχωρούν οι δυνάμεις κατοχής απ την Αθήνα και σιγά σιγά απ όλη την Ελλάδα.
Προηγμένως θα πρέπει να πούμε πως στα βουνά στην ελεύθερη δηλαδή Ελλάδα έχει δημιουργηθεί η Π.Ε.Ε.Α. (Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης) η γνωστή και ως κυβέρνηση του βουνού, που εκτός των άλλων καταπιάνεται με θέματα Παιδείας. Είναι χαρακτηριστικό πως πολλές απ τις σπουδαίες και σωστές μεταρρυθμίσεις στην Παιδεία που χρειάστηκαν δεκαετίες για να ενσωματωθούν στο εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι σκέψεις, προτάσεις και αποφάσεις που πάρθηκαν τότε από φωτισμένους παιδαγωγούς και αγωνιστές.
Μέσα στη λαίλαπα του πολέμου κατάφεραν να δημιουργήσουν δυο παιδαγωγικά φροντιστήρια ,όπως έλεγαν τις σχολές απ όπου έβγαιναν δάσκαλοι για να μαθαίνουν γράμματα τα ελληνόπουλα στα χωριά, ενώ παρ’ όλους τους αποκλεισμούς τους κινδύνους και τη δυστυχία που υπήρχε μέσα στην κατοχή εκδόθηκαν βιβλία για να μαθαίνουν τα παιδιά γράμματα
Ανεπανάληπτες ιστορίες ηρωισμού γράφτηκαν τα χρόνια εκείνα σε όλα τα μήκη και πλάτη της πατρίδας μας απ τους ανθρώπους που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αντιστάθηκαν στις δυνάμεις κατοχής. Υπάρχουν ακόμη ανάμεσά μας άνθρωποι που έζησαν ή άκουσαν απ τους δικούς τους τέτοιες ηρωικές στιγμές και καλό είναι να ρωτήσουμε να βρούμε να ακούσουμε να μάθουμε από πρώτο χέρι την ιστορία μας.
Χαρακτηριστικό το παρακάτω ποίημα που γράφτηκε από νεολαίους της Ε.Π.Ο.Ν. που έζησαν αληθινά γεγονότα εκείνης της γεμάτης ηρωισμό και λεβεντιά εποχής
ΓΡΑΜΜΕΝΟ Μ‘ ΑΙΜΑ

Πολλές φορές θα’ χετε δει, όπως κι εγώ το είδα ή θα’ χετε διαβάσει, τούτη τη φράση:
Έγραψαν με το αίμα τους μια ένδοξη σελίδα!

Ξέρω μικρό θα σας φανεί,… μα ακούστε:…Είναι μια ιστορία αληθινή

Κρεμούσε κρούσια χρυσαφιά στης νύχτας το σκοτάδι μια νέα σελήνη πού λεγες πως λαχταρούσε στοίχους
Κι είχαμε βγει κείνο το βράδυ
Συνθήματα να γράψουμε στους τοίχους

Ο Πέτρος επλησίασε σ’ ένα ωχρό ντουβάρι αντίκρυ στο φεγγάρι Και μεσ’ της νύχτας τη σκλαβιά την έντονη σιωπή με μια κοκκινωπή μπογιά να γράφει αμέσως άρχισε δυο λέξεις: ΖΗΤΩ Η ΛΕΥΤΕΡΙΑ!

Εγώ κι ο Στάθης πιάσαμε την άλλη τη γωνιά…

Ξάφνου ακούστηκε ένα μπαμ δίπλα κοντά πολύ, Τραβάει κι ο Στάθης τ’ όπλο του κι αντιπυροβολεί Βήματ ακούστηκαν γοργά, τόσκασαν λέει ο Στάθης εκεί, προς την πλατεία Βάθης.

Μα πριν, σαν πρωτακούσαμε, τον πυροβολισμό, μου φάνηκε πως άκουσα κάτι σαν στεναγμό, στήνω τα αυτί προσέχω…
ο Πέτρος λέω και τρέχω…

Εκεί κοντά τον βρήκαμε, στον τοίχο ξαπλωμένο…. Το πρόσωπό του σαν κερί και το ιερό το σύνθημα νάναι μισογραμμένο…
ΖΗΤΩ Η ΛΕΥΤΕΡΊ

ΠΕΤΡΟ του λέει τρέχοντχας ο Στάθης και σιμώνει, τον πιάνει από τους ώμους του και τον ανασηκώνει μ απάντηση καμμιά.

Κυλά το σώμα τα άψυχο χάμω στη γη σαν δέμα κι είναι του Στάθη το δεξί το χέρι του όλο αίμα. Κι οι δυό μας τον σηκώσαμε και ξεκινάει η πομπή πάω μπροστά… δεν κλαίω… μα η ματιά μου είναι θαμπή…

Περνώντας στρέφω κατά κεί του τοίχου τη μεριά, στο σύνθημα και λέω: Δεν πρέπει να τα αφήσουμε έτσι μισογραμμένο
Μα τοκουτί με την μπογιά το βρίσκω πεταμένο….

ΤΟΤΕ ΤΗΝ ΠΑΛΑΜΗ ΤΟΥ ΑΧΝΙΣΤΗ ΣΗΚΩΝΕΙ Ο ΣΤΑΘΗΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΕΙ ΤΟΥ ΤΟΙΧΟΥ ΤΗ ΜΕΡΙΑ ΚΙ ΑΝΤΙ ΜΠΟΓΙΑ ΜΕ ΤΟ ΖΕΣΤΟ ΑΙΜΑ Τ’ ΑΓΩΝΙΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙ ΤΟ ΑΛΦΑ ΠΟΥ ΛΕΙΠΕ ΣΤΗ ΛΕΞΗ ΛΕΥΤΕΡΙΑ


Στις 9 του Μάη του 1945 τελειώνει ο Β Παγκόσμιος πόλεμος με την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας που τελικά ηττήθηκε σε έναν πόλεμο που η ίδια προξένησε και που έφερε ανυπολόγιστες καταστροφές.

Αγαπητοί μαθητές
Όταν λέμε σήμερα στις ομιλίες και στο μάθημα: «Το ΟΧΙ το είπε ο λαός», είναι εύκολο να καταλάβουμε πως αυτό που ουσιαστικά έκρινε την έκβαση του πολέμου στις συγκεκριμένες συνθήκες της εποχής ήταν ότι πραγματικά ο λαός πήρε την τύχη στα χέρια του δίνοντας όλες τις δυνάμεις του και αντιμετωπίζοντας με αισιοδοξία την επιστράτευση που έγινε. Ήρθε ανάποδα ο ντουνιάς, που λέει το γνωστό τραγούδι, γιατί κάποιοι απ τους κρατούντες το ΟΧΙ το αντιλαμβάνονταν στο νόημα της φράσης «να ρίξουμε μερικές ντουφεκιές για την τιμή των όπλων», είχαν μάλιστα εκπονήσει και σχέδια με γραμμή άμυνας πολύ μέσα στα σύνορά μας.
Το ποτάμι της λαϊκής αντίστασης ανέτρεφε αυτές τις καταστάσεις, πολύ γρήγορα ο ελληνικός στρατός περνάει στην αντεπίθεση συγκλονίζοντας την παγκόσμια κοινή γνώμη αναγκάζοντας εχθρούς και φίλους όχι μόνο να θαυμάσουν αλλά και να μας σέβονται και να μας υπολογίζουν.
Εκτός αυτού το ΟΧΙ, ο αγώνας του ελληνικού λαού στα βουνά της Ηπειρου απέναντι στον πάνοπλο ιταλικό στρατό, η εν συνεχεία αντιμετώπιση σε δεύτερο μέτωπο του σιδερόφραχτου γερμανικού στρατού διαπαιδαγώγησαν τις επομενες γενιές στο πνεύμα της αγωνιστικότητας στην αγάπη για την ελευθερία και τη δημοκρατία, δίχως άλλο έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαπαιδαγώγηση της νεολαίας που αργότερα στις 17 του Νοέμβρη το 1973 εξεγέρθηκαν ενάντια στη Χούντα των συνταγματαρχών για ΨΩΜΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ , στην εξέγερση του Πολυτεχνείου. Απ αυτή την άποωη έχει και σήμερα αξία η σημερινή εκδήλωση. Το ΟΧΙ απέναντι σε κάθε αυταρχισμό είναι όχι μόνο δικαίωμα, είναι υποχρέωσή μας να το κάνουμε πράξη και σήμερα!, είναι ανάγκη για να προχωρήσει η ζωή και η ιστορία μπροστά. Η απόκρουση σε κάθε εποχή όσων χτυπούν την ελευθερία και την ανεξαρτησία μας είναι υπόθεση όλων και του καθενός μας χωριστά.